Zawartość

Dachy łupkowe

GPS: 49°49'36.480"N 17°43'0.181"E - mapa


HAŁDA KOPALNI CARL

Nad domami górniczymi u stóp wzgórza Moraberg wypinają się hałdy Kopalni Carl. W 1885 r. doszło do wtargnięcia wód podziemnych do wszystkich kopalń w Morabergu. W celu dalszego wydobywania trzeba było obniżyć poziom wód kopalnianych. W tym czasie szyb eksploatacyjny, z którego wydobywano kamień był głęboki na 60 m, a wypompowanie z niego wody było bardzo skomplikowane, trudne i kosztowne. Carl Weisshuhn chciał jednak za wszelką cenę utrzymać prowadzenie tej niebywale rentownej kopalni z wysokiej jakości surowcem. Aby w przyszłości nie dochodziło do podobnych sytuacji, zdecydował przekopać w kierunku zachodnim  tunel odwadniający liczący 400 m. Woda ze sztolni wypływała w lesie po lewej stronie rzeki Moravice. Odpady, które zostały wydobyte w czasie kopania tuneli tworzą wielkie zwałowisko nad Meleckým młynem.

Od tej pory praca w kopalni trwała bez przeszkód, a kopalnia przynosiła duże zyski. Wydobycie w szybie, w tamtych czasach liczącym 80 m głębokości, zostało ukończone w 1908 r.

 

TRAGICZNE WYDARZENIE Z NIEDAWNYCH CZASÓW

Po 2000 r. odbywały się tutaj powtarzające się ćwiczenia członków systemów ratowniczych i                      ratowników górniczych. W 2003 r. nieszczęśliwym przypadkiem spadł do szybu ratownik górniczy, który niestety nie przeżył upadku z osiemdziesięciometrowej wysokości. Stał się w ten sposób ostatnią znaną ofiarą kopalni łupkowej. Po tym wydarzeniu, otwór szybu został na koszt Ministerstwa Ochrony Środowiska (zarządzającego wszystkimi starymi kopalniami na terenie Czech) przykryty grubą betonową płytą z tabliczką upamiętniającą to wydarzenie.

 

DEKARSTWO

„Dekarstwo należy do rzemioseł stwarzających dzieła sztuki, dlatego dekarz specjalista nie jest tylko zwyczajnym rzemieślnikiem, ale w prawdziwym tego słowa znaczeniu mistrzem - artystą. W najbliższej przyszłości nie będzie niczym niezwykłym, jeśli w szeregach mistrzów dekarzy - alfalciarzy znajdą się mistrzy ze średnim lub wysokim wykształceniem. Do takich profesjonalnie wykształconych ludzi należy przyszłość, oni zajmą czołowe miejsca w nowym, młodym i pionierskim pokoleniu dekarzy - alfalciarzy. Im więcej ich będzie - tym lepiej dla tego rzemiosła sztuki."

J. M. Řihák 1948

 

POKRYWANIE DACHÓW

Pokrycie łupkowe kładzie się zazwyczaj na deskowaniu, rzadziej na łatach. Szalunek jest wykonany z desek o szerokości 120-150 mm, a grubości 20-26 mm. Szersze deski podczas wysychania deformują się, dlatego nie są odpowiednie do tego rodzaju pokryć. Naturalny łupek dostarczany jest w postaci  niesortowanych łusek i łączników; dziurkowany i niedziurkowany. Nieposortowaną łuskę należy przed rozpoczęciem krycia najpierw rozdzielić według wielkości. Na dachówce-łusce najpierw zaznaczy się przekrycie, a następnie zrobi otwór. Sortowanie, oznakowanie i wykrawanie wykonuje się bezpośrednio w pobliżu miejsca pokrywania. Sortowanie przebiega na desce do sortowania. Z nieposortowanych kawałków wybierze się płytki o różnej wysokości bez względu na szerokość, z utrzymaniem odstępu co najmniej po ½ cm na wysokość. Wybrane płytki położy się obok siebie na desce sortującej przednią stroną do góry, gdzie służą za wzór do dalszego podziału. Sortowanie należy przeprowadzać bardzo starannie, ponieważ rozmiary w znaczący sposób wpływają na efekt końcowy wyglądu pokrycia.

 

NARZĘDZIA DEKARSKIE I URZĄDZENIA

MODLA to deseczka z dwoma gwoździami. Odległość główki gwoździa jest pomniejszona o przekrycie jednej dachówki przez drugą. Na przykład u pokrycia 29x29 cm przekrycie wynosi 7 cm, a odległość gwoździ 22 cm.

ŘEZÁKY S KOZOU to nożyce do łupków przymocowane do drewnianej kozy. Używa się ich do cięcia płyt z łupków.

ROHATINA  to małe żelazne kowadełko zakończonej grotem służącym do wbicia się w drewno. Stosuje się jako podkład podczas dziurkowania i kształtowania płytek.

DŁUTO  to szeroki i cienki klin wykonany z dobrej stali. Służy do rozszczepiania lub klinowania płyty łupkowej.

MŁOTEK DEKARSKI to płaski młotek wykonany z dobrej jakościowo stali. Służy do dziurkowania, przycinania - kształtowania pokrycia i do wbijania gwoździ.

 

Wybierz język