Zawartość

Kopalnie Raaba

GPS: 49°49'1.499"N 17°42'40.561"E - mapa


KOPALNIE W DOLINIE HORNÍK

W „Hornigsgrund“ w dolinie potoka Horník do dzisiaj się zachowały hałdy wydobytych łupków. Są to kopalnie, które otworzył tutaj starotěchanovicki mieszkaniec Johann Raab. Potok Horník przepływający przez dolinę zwaną Hornigsgrund, uzyskał pod koniec XIX w. i w pierwszej połowie XX w. czesko-niemiecką nazwę „Hornigsbach“ – Hornický potok (Potok Górniczy). Nazwa odnosi się do faktu, że w dolinie rzeki pracowali górnicy. Wydobywanie łupków przebiegało na zachodnim stoku doliny, gdzie znajdujące się złoże łupków leżało bezpośrednio pod powierzchnią wzgórza. Sztolnie kopalni Raaba do dziś wwiercają się w dwóch, miejscami w trzech piętrach w prawidłowych odstępach do zbocza doliny potoka Horník.

 

7 SZTOLNI

Stoimy właśnie na wydobytych i dalej już niewykorzystanych hałdach materialu skalnego. Nad potokiem zostało tutaj wydrążonych na kilku wysokościach razem siedem krótkich poziomych sztolni. Wydobycie złoża łupkowego rozpoczął w 1873 r. Johann Raab, właściciel gospodarstwa nr 54 w Starych Těchanovicach, a dzierżawca miejscowej karczmy miejskiej. W swej kopalni łupków, w „Grundach“, zatrudniał przede wszystkim miejscowych chałupników. Ti do tej pory jedynie uprawiali pola, a w działalności górniczej w kopalniach podziemnych nie mieli żadnego doświadczenia. Jednak praca w kopalni przynosiła im niezły zarobek.

 

KOPALNIE I ICH OFIARY

Podczas pracy w miejscowych kopalniach dość często dochodziło, częściowo z niewiedzy i niedbalstwa, do nieszczęśliwych wypadków, które kończyły się obrażeniami lub śmiercią. W okresie 1873–1888 w działalności górniczej w tutejszej kopalni zginęło sześciu górników.

 

JOHANN RAAB

Ze względu na częste wypadki oraz konkurencję o wiele lepiej zorganizowanej kopalni Nittmanna, Johann Raab w 1888 r. zamknął swoją kopalnię w „Hornigsgrundu“ i zakończył wydobywanie. Nie przestał się jednak udzielać społecznie. Już w 1888 r. stał się jednym z pięciu założycieli ochotniczej straży pożarnej w Starych Těchanovicach, od razu też został wybrany jej pierwszym dowódcą. Rok później stał się członkiem pierwszego zarządu miejscowego banku i kasy oszczędnościowej (Kampeličky), zwanego „Reifeisenkasse“.


ZAROBKI I CENY

W ciągu XIX w. wydobywanie łupków, produkcja i sprzedaż produktów z łupków stanowiło bardzo rentowną, i popularną i opłacalną gałąź przemysłu. Ceny produktów kopalni Raaba nie różniły się zbytnio od cen okolicznych kopalń. Według starotěchanovickiej kroniki w 1880 r., kształtowały się następująco:

  • 1 kopa (60 sztuk) dachówek łupkowych, średnio 15 krajcarów,
  • 1 sążeń kwadratowy pokrycia (ok. 3,6 m2) kosztował 80–100 krajcarów, w zależności od rodzaju i kształtu dachówek.

Praca w kopalniach łupków, czy to pod ziemią lub na powierzchni, była stosunkowo dobrze płacona.

Porównajmy zarobki pracowników kopalń Raaba z zarobkami innych pracowników:

  • wynagrodzenie dzienne górnika wynosiło 1 złoty - wówczas 100 krajcarów,
  • wynagrodzenie robotnika w kopalni wynosiło 60 krajcarów,
  • wynagrodzenie dzienne robotnicy pracującej na powierzchni wynosiło 50-60 krajcarów,
  • wyrobnik zarobił 20 krajcarów, pomocnik murarza 40, murarz od 80 krajcarów do 1 złotego,
  • pachołek u rolnika zarobił 50-60 złotych rocznie, służąca 40 złotych.

 

Co można było kupić za zarobione pieniądze?

Ceny podstawowych produktów:

  • 1 funt (0,56 kg) mąki pszennej kosztował 10 krajcarów, mąki żytniej 6 krajcarów,
  • 1 funt masła kosztował 12 krajcarów,
  • 1 funt mięsa wieprzowego kosztował 30 krajcarów,
  • 1 mass (ok. 1,5 l) mleka kosztował 8 krajcarów,
  • za 8–9 jajek płaciło się 6–7 krajcarów,
  • para butów kosztowała 4–5 złotych, damskie pantofle  2–3 zł,
  • stolarz wyrobił trumnę za 4–10 zł.

 

Wybierz język